Maskowanie (masking) w spektrum autyzmu
Dlaczego wiele osób otrzymuje diagnozę dopiero w dorosłości?
Czym jest maskowanie w spektrum autyzmu?
Maskowanie to świadome lub nieświadome dostosowywanie swojego zachowania do oczekiwań otoczenia. Osoby w spektrum autyzmu często uczą się obserwować innych, naśladować ich sposób komunikacji, ukrywać własne trudności i tłumić naturalne reakcje, aby łatwiej funkcjonować w szkole, pracy czy relacjach.
Dzięki temu z zewnątrz mogą sprawiać wrażenie, że dobrze radzą sobie społecznie, jednak koszt takiego funkcjonowania bywa bardzo wysoki.
Jak może wyglądać maskowanie?
Osoba w spektrum może:
- przygotowywać wcześniej rozmowy i możliwe odpowiedzi,
- naśladować mimikę, gesty lub sposób mówienia innych osób,
- ukrywać przeciążenie hałasem, światłem lub tłokiem,
- tłumić potrzebę wycofania się z sytuacji społecznych,
- zmuszać się do utrzymywania kontaktu wzrokowego,
- unikać pokazywania swoich emocji lub trudności.
Często otoczenie nie dostrzega, ile wysiłku wymaga takie codzienne funkcjonowanie.
Jakie są skutki długotrwałego maskowania?
Stałe dostosowywanie się do otoczenia może prowadzić do:
- przewlekłego zmęczenia,
- poczucia życia „w ciągłym napięciu”,
- obniżonego nastroju,
- lęku,
- wypalenia,
- trudności z określeniem własnych potrzeb,
- poczucia, że „nikt nie zna prawdziwego mnie”.
Niektóre osoby przez wiele lat otrzymują diagnozy depresji lub zaburzeń lękowych, zanim zostanie rozpoznane spektrum autyzmu.
Dlaczego wiele osób otrzymuje diagnozę dopiero w dorosłości?
Dzieje się tak z różnych powodów. Część osób dobrze radzi sobie w dzieciństwie dzięki wysokim zdolnościom poznawczym lub wsparciu bliskich. Inni przez lata skutecznie maskują swoje trudności, dlatego ich otoczenie nie zauważa objawów.
Dopiero większe wymagania związane z pracą, studiami, rodzicielstwem czy zmianami życiowymi sprawiają, że dotychczasowe strategie przestają wystarczać.
Jak może pomóc psychoterapia?
Psychoterapia nie ma na celu „uczenia normalności” ani zmiany osobowości. Jej zadaniem jest pomoc w lepszym zrozumieniu siebie, swoich potrzeb i granic.
W naszej fundacji wspieramy osoby w spektrum autyzmu w budowaniu samoakceptacji, radzeniu sobie z przeciążeniem oraz rozwijaniu sposobów funkcjonowania, które są zgodne z ich możliwościami i wartościami. Pomagamy również rodzinom i bliskim lepiej zrozumieć doświadczenia osób neuroróżnorodnych.
Nie musisz przez cały czas udawać
Jeżeli od lat masz poczucie, że nieustannie dostosowujesz się do innych, a po kontaktach społecznych czujesz wyczerpanie, warto porozmawiać ze specjalistą. Zrozumienie własnego sposobu funkcjonowania często przynosi ulgę i pozwala budować życie oparte na większej autentyczności.
Nie musisz radzić sobie z tym samotnie. Zapraszamy do kontaktu z naszą fundacją. Oferujemy konsultacje psychologiczne, psychoterapię oraz wsparcie dla młodzieży, dorosłych i ich rodzin – w atmosferze akceptacji, szacunku i zrozumienia.